Antibioticumgebruik en -resistentie bij dieren: resultaten van 2025

Verschillende indicatoren tonen de positieve evolutie aan van het antibioticumgebruik en -resistentie bij dieren in België in 2025. De resultaten, de perspectieven en de uitdagingen voor de toekomst worden besproken tijdens de studiedag die gisteren georganiseerd wordt in Brussel.

Antibioticumresistentie vormt een bedreiging voor de volks- en de diergezondheid. Er worden zowel nationaal als internationaal heel wat inspanningen geleverd om de werking van antibiotica te vrijwaren. Wat het antibioticumgebruik betreft, tonen de in België gebruikte indicatoren over het algemeen positieve resultaten in 2025:  

1. De totale verkoop van antibiotica is met 64,9 % gedaald ten opzichte van 2011. In de “Visie 2030” wordt naar een 70 % cumulatieve reductie gestreefd tegen 2030 (met 2011 als referentiejaar).
2. De verkoop van met antibiotica gemedicineerde voeders is met 91,5 % gedaald ten opzichte van 2011. Op initiatief van de mengvoederindustrie wordt de productie van met antibiotica gemedicineerde voeders stopgezet tegen eind 2026.
3. De verkoop van quinolones en 3de/4de generatie cefalosporines (kritisch belangrijke antibiotica met hoogste prioriteit voor de volksgezondheid) is gedaald met 74,6 % ten opzichte van 2011. In de “Visie 2030” wordt naar een 90 % reductie gestreefd tegen 2030 (met 2011 als referentiejaar). De gebruiksgegevens tonen een recente toename van het gebruik van quinolones in de vleeskippensector: deze trend moet zo snel mogelijk worden omgekeerd met duurzame oplossingen binnen de sector.
4. De verkoop van colistine (kritisch belangrijke antibiotica met hoogste prioriteit voor de volksgezondheid) kwam overeen met 0,63 mg/kg biomassa in 2025 en blijft ruimschoots onder de 1 mg/kg biomassa (doelstelling van de “Visie 2030”).  
5. Het percentage van de gebruikers in de alarmzone, bedrijven die worden gekenmerkt door een structureel hoog antibioticagebruik, is gedaald in 2025 voor alle diersoorten en diercategorieën die gemonitord worden sinds 2018 in SANITEL-MED (varkens, vleeskippen, leghennen en vleeskalveren).

Voor de diersoorten (o.a. rundvee) waarvoor de registratie van het antibioticumgebruik in SANITEL-MED is gestart in 2023, zullen doelstellingen die specifiek zijn voor deze diersoorten ontwikkeld worden. Op basis van de verzamelde gegevens worden antibiotica op rundveebedrijven vooral ingezet bij kalveren. Dat is te verklaren door de hogere gevoeligheid voor infecties bij deze jonge dieren. Bij volwassen melkvee worden antibiotica vooral gebruikt voor de behandeling en de preventie van uierinfecties. Bij pluimvee is het gebruik van antibiotica het hoogst bij kalkoenen.

De monitoring van antibioticumresistentie bij voedselproducerende dieren laat positieve trends zien, die meer of minder uitgesproken zijn afhankelijk van de bacterie en de diersoort. Over het algemeen zijn we op de goede weg. Een gedetailleerde beschrijving van de resultaten van deze monitoring is opgenomen in het publiek rapport gepubliceerd vandaag, op 25 juni. Dit rapport is opgesteld naar aanleiding van de studiedag georganiseerd door AMCRA en de bevoegde federale autoriteiten waar de resultaten over het antibioticagebruik en de antibioticaresistentie worden voorgesteld en de vooruitzichten en uitdagingen voor de toekomst uitgebreid besproken.

In 2025 hebben autoriteiten, AMCRA en sector partners gewerkt binnen het bestaande kader van co-regulatie dat ontwikkeld werd in de voorbije jaren. De basis werd eveneens gelegd voor een derde Antibioticaconvenant dat de initiatieven van de betrokken partners afstemt op het bereiken van gezamenlijke doelstellingen. Tegelijkertijd heeft de overheid, in samenwerking met haar partners, in het  One Health Nationaal Actieplan voor de bestrijding van antimicrobiële resistentie 2026‑2030 haar nieuwe activiteiten vastgelegd voor een holistische aanpak van antibioticumresistentie bij mens, dier en in het milieu.  

Gedetailleerde resultaten over de verkoop en het gebruik van antibiotica bij dieren in België zijn terug te vinden in het laatste BelVet-SAC rapport (www.fagg.be). Een samenvatting van de resultaten over de verkoop, het gebruik en resistentie, alsook de activiteiten van de  organisaties die het Antibioticumconvenant ondertekend hebben, kunnen geraadpleegd worden in de publieke rapporten, beschikbaar  op de websites www.amcra.be en www.favv.be.