Recht van antwoord!

31-12-2017

Beste Meneer Weyts,

U kent mij wel, we hebben al eens gedebatteerd op tv kort na uw aantreden als Minister van Dierenwelzijn. Dierenwelzijn is een onderwerp dat u en mij nauw aan het hart ligt. U vanuit uw functie als Minister van Dierenwelzijn, mij vanuit mijn rol als dierenarts die helaas vaak met dierenleed geconfronteerd wordt. En toch verschillen wij grondig van mening, toch wanneer het de katten betreft.
Volwassen mensen gaan dan een volwassen gesprek aan waarbij ze mekaars argumenten aanhoren. Dat vindt u blijkbaar niet nodig. U verkiest het om een hele beroepsgroep af te schilderen als gewetenloze geldwolven en hun argumenten gewoon te negeren. Zo hoeft u natuurlijk geen antwoord te geven op de hamvraag: waarom bent u afgeweken van het advies van de Raad voor Dierenwelzijn? 
Het doel is de toestroom van katten in de asielen inperken. Daarover zijn we het eens, meen ik. Het middel om dit te bereiken, daarover zijn u en ik het niet eens. Sta me dus even toe om de visie van de dierenartsen toe te lichten. Om u proberen uit te leggen waarom wij ervan overtuigd zijn dat uw plan niet zal slagen en geenszins het welzijn van de katten nastreeft.

U wil alle poezen geïdentificeerd, geregistreerd, gecastreerd en gesteriliseerd zien voordat ze van eigenaar veranderen, op erg jonge leeftijd dus. Zo werd voorzien in het Kattenplan dat in 2012 gepubliceerd werd en sinds september 2014 volledig van kracht is. Het klinkt logisch, onvruchtbare katten kunnen niet voor een nageslacht zorgen en zo zullen er minder poezen in de asielen komen. 
Helaas is de realiteit niet zo eenvoudig. Want de meeste mensen hebben niet het budget om een nest poezen volledig in orde te maken met de wetgeving vooraleer ze van de mamapoes weg gaan.
Laat ons eens hun opties aflopen.

Je kan je voeten vegen aan de wetgeving en toch de poesjes afstaan zonder chip en zonder operatie. Dat kan in je familie- of vriendenkring. Of via sociale media. Hiervan bent u zich ongetwijfeld bewust, want een heel deel activisten hebben er een levensopdracht van gemaakt om deze welwillende mensen op te sporen en te verklikken aan uw diensten. En uw diensten gaan hier gretig op in en delen met gaarnte loodzware boetes uit. Niet zo gunstig voor uw uitstraling meneer Weyts.
Ze kunnen de kittens natuurlijk ook gewoon dumpen in de vrije natuur. Van daaruit zullen ze de zwerfkattenpopulatie vervoegen, verwilderen en zich lekker voortplanten. Niet zo gunstig voor het dierenwelzijn meneer Weyts. U bent er zich ongetwijfeld bewust van dat een zwerfkat slechts een gemiddelde levensduur heeft van 5 jaar. Dit heeft een reden, ze worden aangereden, of ze hebben ernstige ongeneeslijke ziekten, zoals kattenaids of kattenleukemie. 

Een deel van deze katten, of van hun nageslacht, zullen vervolgens opnieuw in het asiel terecht komen. Was dit niet precies wat we wilden vermijden? Over de gevolgen hiervan maken de dierenartsen zich overigens terecht zorgen. Eenieder die met zwerfkatten bezig is, zal beamen dat dit doorgaans geen fijne huisgenoten vormen en dat deze katten absoluut niet gelukkig zijn met de knuffelbehoefte van de mens. Hierin schuilt alweer een valkuil: mislukte adopties waarbij de kat teruggebracht wordt naar het asiel. Jawel, precies wat we wilden vermijden.
Ze kunnen de kittens natuurlijk ook rechtstreeks naar het asiel brengen, want deze piste wil u graag open houden, zoals u vermeldt op uw website. De asielen zijn de enige instanties die niet-geïdentificeerde, niet-geregistreerde en niet-geopereerde dieren mogen opvangen. Maar dit was toch precies wat we wilden vermijden?
En helaas bestaan er ook minder diervriendelijke methoden, die echt niet alleen uit de middeleeuwen dateren. Ik vermoed dat ik deze gruwelijke methoden niet hoef toe te lichten?
U gaat hierop strenge controle uitoefenen, zegt u, want u heeft hiervoor nu het ultieme werkmiddel in de hand: de databank van CatID. Wel, laat u mij één ding verzekeren: wie zijn nestje niet kan of wil laten castreren/steriliseren, zal ook niet zo stom zijn om ze te laten identificeren en registreren en zo zware boetes te riskeren, zelfs al heeft identificatie en registratie zoveel meer voordelen dan een controlemiddel te vormen voor uw diensten.

En hierbij stopt het helaas niet. De kat is ingeburgerd als huisdier en maakt echt een geweldig en fascinerend deel uit van ons leven. U heeft een poes, u kan dat beamen. Ik heb er ook eentje, en ik ben er dagelijks mee bezig, ik kan dat dus ook beamen. Uw plan lijkt er echter toe te leiden dat er binnenkort onvoldoende katten beschikbaar zullen zijn, ook in de asielen, of dat is althans uw bedoeling. Het is dan maar een kleine sprong om malafide individuen uit de grond te laten rijzen die zich zullen specialiseren in het fokken van huiskatten, of ze zelfs importeren uit het Oostblok. Dit doet ongetwijfeld een belletje rinkelen: broodfok, weet u wel. Iedereen weet intussen waartoe dit leidt in de hondenwereld.

Ook voor de raskatten is uw plan niet zo gunstig. De erg jonge leeftijd waarop de kittens onvruchtbaar gemaakt worden, is eigenlijk te vroeg om een degelijke selectie van toekomstige ouderdieren te kunnen maken. De genetische pool zal in belangrijke mate vernauwen. In mensentaal betekent dit dat er meer inteelt zal zijn en dus meer genetische afwijkingen. We hoeven opnieuw maar naar de hondenwereld te kijken om te weten waartoe dit leidt. Dit zal de dierenartsen meer opbrengen, niet minder, zoals u beweert.

En toch was er een fantastisch advies van de Raad voor Dierenwelzijn, waarin u experten uit alle fronten verzamelt om u een onderbouwd document te bezorgen ter evaluatie van de huidige maatregelen. Hierin was de verplichte sterilisatie/castratie van alle huiskatten voor ons aanvaardbaar, maar als onderdeel van een globaal pakket.
Vooreerst is er het voorstel om identificatie en registratie te ontkoppelen van de sterilisatie of castratie: identificatie en registratie blijft verplicht vooraleer de poes van eigenaar verandert, castratie/sterilisatie is de verantwoordelijkheid van de adoptant en moet voor de leeftijd van 5 maand gebeuren. Dit heeft zoveel voordelen voor het welzijn van de kat en bereikt eveneens het vooropstelde doel om minder katten in asielen te doen belanden. 
Het is dan tenminste financieel haalbaar voor de particulier die een eenmalig nestje wil, zodat dit zal maken dat de particulier zich vlotter aan de wetgeving omtrent identificatie en registratie zal houden, wat ontelbaar veel voordelen heeft voor de katteneigenaar. Als er iets gebeurt met zijn kat, kunnen we hem ten minste contacteren.
Als de identificatie en registratie gebeurd is, wordt controle via de databank van CatID om overtreders op te sporen die hun kat niet onvruchtbaar laten maken hebben ook realiseerbaar en efficiënt – want laat ons eerlijk wezen, wie zijn poes niet wil laten castreren of steriliseren laat ze natuurlijk ook niet identificeren en registreren.
Het werkt ook de sensibilisering van de nieuwe katteneigenaar in de hand: het beeld dat geschetst wordt van de asielkat als ‘kant-en-klaar’ strookt niet met de werkelijkheid – het is van cruciaal belang om de band met de dierenarts zo snel mogelijk te realiseren zodat dierenarts en katteneigenaar een gezamenlijk parcours kunnen doorlopen dat het welzijn van de kat (en overigens ook van de katteneigenaar) ten goede komt. Katten zijn immers meesters in het verbergen van hun gezondheidsproblemen en kunnen bron zijn van ziekte bij de katteneigenaar.
Het biedt ook een oplossing aan het probleem waarmee dierenartsen nu geconfronteerd worden met asielkatten: vele dieren van diverse origine worden op een beperkte oppervlakte verzameld, wat veel stress en een verminderde immuniteit geeft; hierbij moet op zo kort mogelijke tijd geïdentificeerd, ontwormd, gevaccineerd en geopereerd worden wat extra bijdraagt aan de stress en de verminderde immuniteit, waardoor ziekteopflakkeringen en wondinfecties vaker voorkomen.
En de genetische diversiteit van de raskatten wordt bewaard.
U moet toch toegeven dat dit belangrijke argumenten zijn die het welzijn van de katten bevorderen en geenszins afbreuk doen aan het vooropgestelde doel om minder katten in de asielen te laten belanden?

Natuurlijk moet daarnaast ook ingezet worden op permanente sensibilisering omtrent het verantwoord eigenaarschap – in samenwerking met een communicatiebureau om alle lagen van de bevolking te bereiken. Een wetgeving met de bijhorende media-aandacht, een website en affiches in de wachtkamers van de dierenartsen volstaan echt niet. Uw regelgeving is nooit voldoende controleerbaar, hoe hard u ook roept dat dit wel het geval is, zelfs niet met de medewerking van verklikkers. Poezen zijn immers vrij levende diertjes bij wie het moeilijk op te maken is of ze een eigenaar hebben of niet.
Waarom zet u niet uitgebreid in op de gemeentelijke en stedelijke zwerfkattenaanpak door deze verplicht op te leggen op een globale manier (liefst uniform over het hele Belgische of Vlaamse grondgebied, bvb naar het voorbeeld van Limburg)? Zo heeft u sneller effect van de sensibilisering – zwerfkatten zijn immers afkomstig van gedumpte huiskatten en hebben intussen zodanige proporties aangenomen dat ze voor overlast zorgen en een belangrijke instroom vormen van katten in de asielen.

Dit alles stond in het advies waarmee u zo graag in de media verscheen. En toch heeft u dit alles genegeerd. Ik probeer u te begrijpen meneer Weyts, echt waar, ik probeer uw redenering te volgen, maar het lukt me niet. De enige logische verklaring die ik vind voor uw houding is dat u effectief de huiskat wil uitroeien. Maar dat kan toch niet de bedoeling zijn? 
U blundert als Minister van Dierenwelzijn waar u beweert het welzijn van de katten na te streven. U blundert als politicus als u zo denigrerend communiceert over een beroepsgroep die wel degelijk onderbouwde argumenten heeft. En wat onze inkomsten betreft, die zullen enkel groeien door het behandelen van zieke katten of dieren met erfelijke afwijkingen. En toch zijn we hiermee niet gelukkig, want wij zijn verdedigers van het dierenwelzijn. Ons economische argumenten verwijten, is bijzonder kwetsend, ongegrond, en van een zeer laag niveau.

Dus waarom heeft u het advies van de Raad voor Dierenwelzijn genegeerd?


Dierenarts Cathy Tourlouse